Najczęściej zadawane pytania na temat cyberbezpieczeństwa

Cyberbezpieczeństwo to zestaw reguł, metod i narzędzi chroniących organizację przed zagrożeniami z sieci – obejmuje infrastrukturę IT (systemy operacyjne, oprogramowanie), przetwarzane dane oraz użytkowników narażonych na działania hakerów. Cyberbezpieczeństwo obejmuje zarówno działania prewencyjne, zapobiegające incydentom, jak i procedury reagowania w przypadku ich wystąpienia – zgodnie z wymaganiami RODO, dyrektywy NIS2 oraz Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI).

Cyberbezpieczeństwo obejmuje analizę poziomu ochrony i identyfikację potencjalnych zagrożeń (często z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego) oraz dobór odpowiednich zabezpieczeń. Jego celem jest zapobieganie atakom oraz ograniczanie skutków incydentów, tak aby nie doszło do utraty danych ani zakłóceń pracy systemów. Obejmuje zarówno działania organizacyjne, takie jak procedury, regulaminy i szkolenia, jak i techniczne środki ochrony: oprogramowanie antywirusowe, zapory sieciowe, uwierzytelnianie wieloskładnikowe czy szyfrowanie danych.

Strategia cyberbezpieczeństwa to plan oparty na analizie sytuacji organizacji i podatności jej systemów. Obejmuje działania związane z identyfikacją zagrożeń, ochroną zasobów, reagowaniem na ataki oraz przywracaniem ciągłości działania po incydentach. Powinna być zgodna z obowiązującymi przepisami i dopasowana do specyfiki organizacji, aby zapewnić jej ciągłość działania i ograniczyć ryzyko przerw w funkcjonowaniu.

Ataki hakerów mogą prowadzić do naruszenia lub utraty danych oraz zakłócenia pracy systemów, co bezpośrednio wpływa na funkcjonowanie organizacji. Ich skutkiem bywają straty finansowe, utrata reputacji i problemy prawne. Dlatego tak ważne jest przeciwdziałanie incydentom oraz właściwe reagowanie w razie ich wystąpienia, w tym niezwłoczne zgłoszenie zdarzenia odpowiednim instytucjom i podjęcie działań przewidzianych w strategii cyberbezpieczeństwa.

Liczba ataków hakerskich rośnie, są one także coraz bardziej wyszukane. Do najczęstszych należą: phishing ukierunkowany na wyłudzanie danych, malware wykorzystujące złośliwe oprogramowanie, ransomware polegający na szyfrowaniu danych w celu wymuszenia okupu oraz DDoS blokujący działanie usług. Wciąż wykorzystywane są również luki w systemach i zabezpieczeniach, braki w uwierzytelnianiu i nieostrożność użytkowników wynikająca z rutyny. Prowadzi to do włamań i naruszeń, a w konsekwencji do destabilizacji działania organizacji.

Aby zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa, należy przede wszystkim budować świadomość możliwych cyberzagrożeń, ich konsekwencji i związanej z tym konieczności stosowania prawidłowej ochrony. Istotne jest edukowanie na temat właściwego postępowania w środowisku cyfrowym i zachowania wzmożonej ostrożności, opracowanie procedur ochrony i wdrożenie stosownych zabezpieczeń danych, systemów i użytkowników końcowych. W budowaniu skutecznych systemów ochrony wspierają polskie firmy – cyberbezpieczeństwo to dziś dynamicznie rozwijająca się branża, dostarczająca rozwiązania dostosowane do potrzeb organizacji każdej skali.

Zasady postępowania w razie wykrycia cyberataku regulują przepisy, m.in. dyrektywa NIS2. Incydent wymaga zgłoszenia do lokalnych organów ścigania i instytucji zajmujących się przeciwdziałaniem cyberprzestępczości, takich jak CERT Polska i Urząd Ochrony Danych Osobowych. Zaniechanie tego obowiązku wiąże się z konsekwencjami prawnymi. Działania należy podjąć również w ramach własnej organizacji – przede wszystkim poinformować dział IT celem zabezpieczenia zasobów, rozpoznania rodzaju incydentu i skali naruszeń oraz oceny zabezpieczeń.